" اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَهِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَهِ وَ فِی کُلِّ سَاعَهٍ وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّی تُسْکِنَهُ اَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا 

      
سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ - ۱۶:۵۱   |   Tuesday 10 November 2026
کد خبر: ۲۹۳۴۸
تاریخ انتشار: ۱۴ آذر ۱۳۹۹ - ۰۸:۴۴
نویسنده و ابداع کننده: بهنام حیدری فخر:

« قالب و سبک شعر ترنج »/ «بنده ی خوبان»

« قالب و سبک شعر ترنج »/ «بنده ی خوبان»
ترنج دارای شکل و ظاهر نوینی است و در بکارگیری قافیه در تمام مصرع ها دارای نوآوری است
پایگاه خبری آوای رودکوف- بهنام حیدری فخر:دلیل نامگذاری قالب شعری مذکور این است که یادآور عطر و طعم خوش میوه ی تُرنج باشد و از طرفی، تو ، رنج مردمان عرصه ی فرهنگ و هنر و ادب را بهتر درک کنی، زبان آرکائیک از سالیان بسیار دور به ما رسید و ما نیز موظف به آنیم که از شعر و ادب و فرهنگ پیشینیانمان به دقت و ظرافت محافظت کنیم و شاید با هرگونه ابداع و نوآوری با پشتوانه محکم هنری در این عرصه به قوام و دوام و گرایش هرچه بیشتر مخاطبان هنر و ادبیات و فرهنگ کشورمان به طریقی تاثیر گذار باشیم،ترنج قالب شعری نوینی است که توسط اینجانب بهنام حیدری فخر در وزارت فرهنگ و ارشاد به ثبت ادبی و هنری رسیده، این قالب جدید شعری نسبت به سایر قالب های فاخر ایرانی ،آهنگین و موزون تر است و در توصیف های ادبی و عاشقانه و احساسی، کارایی زیاد و عمیقی دارد، و در سه بخش کلاسیک ،تصنیف و ترانه سروده میشود و به نحوی ابداع شده تا در اجرای آواز سنتی در تصنیف ها و به صورت زبان عامیانه به شکل ترانه و سرود و به صورت اشعار کلاسیک دارای وزن عروضی ،با استفاده از تکنیک شکل و نوع بکارگیری قافیه، نوشته شود و اجرا گردد .این قالب و سبک شعری دارای حداقل چهار بیت متشکل از هشت مصرع دارای قافیه می باشد و حداکثری برای تعداد ابیات تعریف نشده است.

ترنج در هر مصرع قافیه دارد و قافیه از اولین مصرع تا آخرین بیت تکرار میشود و با همه ی اوزان عروضی شعری و وزن ریتمیک و متریک مطابقت میکند،هرچند بنده نمونه های اولیه ترنج را بر طبق اصول اوزان عروضی سرودم ولی لازم به ذکر است با بکارگیری وزن ریتمیک و متریک هم میتوان به زیبایی و شیوایی ترنج سرود و به سمع و نظر علاقمندان رساند .

در ترنج استفاده از قافیه ی شایگان بلا مانع است و شاعر میتواند از قافیه های دارای آوای مشابه قافیه اصلی نیز بهره برداری کند به شرطی که شعر از اصول و مبانی موسیقایی خود خارج نشود‌.ترنج با سایر قالب های فاخر ایرانی مثل شعر نو و مستزاد و مسمط و غیره قابل ترکیب و تلفیق نمی باشد و سبک و قالبی مستقل و منحصر به فرد است .در ترنج میتوان از همه ی آرایه‌های لفظی و معنوی مانند: تضمین ،استعاره ،تلمیح،جناس،تخلص،مراعات نظیر، تمثیل،تشبیه ،تشخیص،واج آرایی،سجع،متناقض نما و سایر آرایه‌های شناخته شده ی ادبی استفاده نمود.

ترنج دارای شکل و ظاهر نوینی است و در بکارگیری قافیه در تمام مصرع ها دارای نوآوری است، با این حال از چهار چوب و اصول اشعار کلاسیک عرصه ی ادبی و هنری فارسی نیز بهره‌مند است و از نظر تکنیک موسیقی درونی شعری و آوایی هم با سایر قالب ها تفاوت هایی دارد که میتواند به عنوان شکلی نوین و البته دارای پشتوانه علمی و هنری ویژه و قدرتمندی در عرصه ادبی خود نمایی کند.

نمونه ای از شعر در قالب و سبک ترنج:

«بنده ی خوبان»

در به درِ کـوچه ها گشتـم و حـیـران شدم

هرکه تـورا دیده بود دیدم و پُرسـان شدم

طعمهٔ مکر و فریب خدعه ی شیطان شدم

تـا کـه ببیـنم تورا بـی سـر و سـامـان شدم

ای مـه مـن روی تـو دیـدم و گریـان شدم

همچـو بـهـاری و مـن غـرق زمستـان شدم

یاسـمـنـی یا صنـم محـو تو سلطـان شدم

پیش تو ای شاه من دست به دامان شدم

روی نگـردان ز من خستـه ز طوفان شدم

گـر تـو امیـری و من بـنده ی خوبان شدم

ترنج : بهنام حیدری فخر

نویسنده و ابداع کننده: بهنام حیدری فخر

Author & Poem founder :Behnam Heidari Fakhr

نظرات بینندگان
captcha