یاداشت و مقاله

در پی انتشار روایتی جنجالی درباره انتخاب شیوه‌ای نامتعارف و از سر ترس برای جابه‌جایی رئیس جمهور امریکا در فرودگاه ترکیه ، نویسنده با دستمایه قرار دادن این ماجرا، داستانک طنزی با عنوان «پرواز با طعم کنسرو» نوشته است.

انتصاب دکتر محسن رضایی به دبیری شورای عالی امنیت ملی، آغازگر فصلی نو در مدیریت راهبردی کشور در یکی از پیچیده‌ترین مقاطع تاریخی ایران است. در این نوشتار، ضرورت‌های حیاتی و اولویت‌های پیش روی این نهاد کلیدی در تحقق امنیت پایدار واکاوی شده است.

میناب را زین‌پس با مقبره‌های کوچک می‌شناسند؛ آن‌قدر کوچک که حتی آرزوهای پدران و مادرانشان در حریم سرد و تاریک شان جا نمی‌شود....

تفاهم‌نامه اخیر میان ایران و آمریکا، که با هدف کاهش تنش‌ها و باز کردن مسیر گفت‌وگوهای گسترده‌تر شکل گرفته بود، خیلی زود درگیر همان مشکل قدیمی روابط دو کشور شد: بی‌اعتمادی عمیق و اختلاف بر سر منافع راهبردی. در کنار پرونده هسته‌ای و موضوع رفع تحریم‌ها، بحث حساس تنگه هرمز نیز بار دیگر به یکی از محورهای اصلی تنش تبدیل شده است؛ جایی که ایران آن را بخشی از حوزه حاکمیتی و مدیریتی خود می‌داند، اما آمریکا پس از تفاهم‌نامه به‌دنبال مسیرهای جایگزین از جمله از طریق عمان است تا نقش ایران در این آبراه حیاتی را کم‌رنگ کند.

این روزها جهان اسلام و پهنه‌ی گیتی، شاهد وداع با شخصیتی است که بیش از چهار دهه با صلابت و اقتدار، کشتی توفان‌زده‌ی نظام را هدایت کرد و سرانجام پرواز سرخ خود را با لبانی تشنه در ماه مبارک رمضان به تماشا گذاشت.

اشاره استاندار کهگیلویه و بویراحمد به «حماسه برنو» تنها یادآوری یک رویداد در بحبوحه جنگ اخیر نیست؛ بلکه بازتاب سرمایه اجتماعی و روحیه‌ای است که می‌تواند، فراتر از میدان بحران، به موتور محرک توسعه فرهنگی، اجتماعی و انسانی استان تبدیل شود.

مبین هادی‌پور،در این دکلمه، بغضِ فروخورده‌ی یک نسل را در میانِ واژه‌ها می‌نشاند و یادِ یارانِ دبستانی‌اش را که حالا در کلاسِ آسمان مشقِ شهادت می‌کنند، گرامی می‌دارد.»

در حالی که تقابل نظامی ایران و آمریکا به نقطه‌ای تعیین‌کننده رسیده و «تنگه هرمز» به اهرم فشاری راهبردی در دستان جمهوری اسلامی بدل شده است، اکنون زمزمه‌های مذاکره و «تفاهم‌نامه ۱۴ بندی» نگرانی‌هایی را در خصوص نفوذ جریان غرب‌گرا و تکرار تجربه‌های تلخ گذشته پدید آورده؛ آزمونی بزرگ که در آن، حفظ هوشیاری و تکیه بر اقتدار نظامی، تنها راه عبور از توطئه‌های دشمن برای بازگشت به هژمونی خود است.

در یکصد و شش روز و اندی پس از شهادت رهبر شهید و رخدادهای جنگ رمضان، مردم با نمایش کم‌نظیری از همبستگی و ایستادگی، حماسه‌ای ماندگار آفریدند و در کنار رزمندگان میدان و دیپلماسی، دشمنان را مأیوس کردند؛ وحدتی که امروز انتظار می‌رود با حفظ انسجام ملی و گره‌گشایی از مشکلات اقتصادی مردم از سوی مسئولان پاس داشته شود.

تجربه تلخ و شیرینِ صد روز اخیر نشان داد که عزت ایران تنها در سایه «وحدت» و «تأسی به فرامین رهبر شهید» به دست می‌آید؛ بنابراین، هر تلاش برای ایجاد شکاف و دو‌دستگی، نه‌تنها از سر دلسوزی نیست، بلکه خلافِ جهتِ مصلحت ایران و منافع ملی است.

در این روزهای بی حوصلگی و بی اعتمادی اقتصادی صدای خرد شدن استخوان های کارگران، کارمندان، بازنشستگان و مستاجران زیر چرخ های بی رحم اقتصاد دستوری و دولتی بیش از هر زمان دیگری شنیده می شود.

«دیپلماسی، هنرِ گفتگو میانِ برابران است، نه نمایشِ تسلیم در برابرِ جنایتکاران. وقتی “حق” در زیرِ چرخ‌دنده‌های “زور” له می‌شود و بوی خونِ بی‌گناهان فضای جهان را پر کرده، نشستن بر سرِ میزِ مذاکره، دیگر دیپلماسی نیست؛ بلکه تکرارِ یک فریبِ تاریخی است. این بیانیه‌ای است در ردِ گفتگویِ با گرگ‌ها؛ آنان که نه زبانِ منطق می‌فهمند و نه بویی از انسانیت برده‌اند.»

«دو رفیق، دو هم‌سنگر، دو تقدیر تلخ… یکی را دریاچه بُرد و دیگری را زهرِ زمانه. لنده امروز در سوگ دو جوانِ غیور خود، احمدرضا پایانی و حسین خالقی، نشسته است که در اوج جوانی، رختِ سفر بستند. لالاییِ غم‌بار مادرانتان، حالا بلندترین نوای این شهر است. روحتان غرق در آرامش الهی.»

واقعیت این است که در شرایط فیلترینگ گسترده، اینترنت برای مردم عملاً چندبار هزینه‌بر می‌شود؛ یک‌بار برای خرید بسته‌های رسمی اینترنت، و بار دیگر برای تهیه ابزارهایی که بتوان با آن‌ها به سرویس‌ها و پلتفرم‌های محدودشده دسترسی پیدا کرد.

در منظومه معرفتی اسلام، انسان اشرف مخلوقات، عبدالله، برخوردار از فطرت الهی، صاحب کرامت ذاتی و دارای ظرفیت رسیدن به قلب سلیم و مراتب عالی معرفت است.

«خطر، درست در چند قدمی ماست؛ در لابلای علف‌های خشکِ دشت‌ها و جنگل‌هایی که این روزها در تبِ خشکی می‌سوزند. هر ساله با نزدیک شدن به پایانِ فصلِ خشک، بحرانِ آتش‌سوزی، طبیعتِ بی‌زبان را به کامِ مرگ می‌کشاند. امروز، پیش از آنکه شعله‌های بی‌رحم همه چیز را ببلعند، وقتِ آن رسیده که از مدیریتِ بحران، «تدبیرِ پیشگیرانه» و از تک‌تکِ ما، «هوشیاریِ مسئولانه» طلب کنیم.»

در حالی که قانون، مسیر وصول مطالبات خدماتی را شفاف و مشخص کرده است، گزارش‌هایی از برخی شهرستان‌های کهگیلویه و بویراحمد نشان می‌دهد بعضی مأموران ادارات خدمات‌رسان به جای استفاده از قبض و سامانه‌های رسمی، با تلفن‌های شخصی اقدام به تماس، تهدید به قطع خدمات و احضار مشترکان می‌کنند؛ رویه‌ای بحث‌برانگیز که پرسش‌هایی جدی درباره رعایت حقوق شهروندی و ضوابط اداری ایجاد کرده است.

در روزهایی که جنگ، اضطراب و ناامنی بسیاری از ملت‌ها را به آشوب و فرار می‌کشاند، مردم ایران تصویری متفاوت از یک ملت به جهان نشان دادند؛ ملتی که نه‌تنها خیابان‌ها را خالی نکرد، بلکه با همدلی، صبوری و وفاداری، پشتوانه رزمندگان و نماد وحدت و استقامت شد؛ روایتی که حیرت جهانیان را برانگیخت و الگویی برای آزادگان جهان گشت.

در آستانه هفتاد و یکمین روز جنگ تحمیلی رمضان، سه عامل اساسیِ توکل به خداوند، اتحاد و حضور مردم در صحنه، و اطاعت از تدابیر حکیمانه ولایت و رهبری، نویدبخش پیروزی ایران اسلامی بر دشمن آمریکایی ـ صهیونی است. در این میان، حفظ انسجام ملی و شناخت فتنه‌گران داخلی و معاندان نیز ضرورتی انکارناپذیر دارد.

تاریخ ایران سرشار از فراز و فرودهایی است که هر کدام آزمونی برای مردم این سرزمین بوده‌اند. از نبردهای کهن تا تجربه‌های معاصر، جنگ‌ها تنها صحنه رویارویی نظامی نبوده‌اند، بلکه بستری برای شکل‌گیری روحیه پایداری، همبستگی اجتماعی و تقویت حافظه جمعی ایرانیان شده‌اند؛ روایتی که در ادبیات، فرهنگ و زندگی روزمره نسل‌ها بازتاب یافته است.

اسپانیا از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ به بعد، یکی از منتقدان جدی اقدامات نظامی بدون مجوز شورای امنیت بوده است. حمله به خاک ایران ـ چه از سوی اسرائیل و چه توسط آمریکا ـ در نگاه مادرید اقدامی خارج از چارچوب حقوق بین‌الملل است.

اقدام اخیر اداره‌کل منابع طبیعی استان در کاشت ۶۵ هزار نهال به یاد رهبر شهید، گامی بلند در مسیر احیای ریه‌های سبز زاگرس است؛ اما نباید فراموش کرد که سرنوشت این سرمایه‌گذاری سبز، بیش از آنکه به «کاشت» وابسته باشد، به «داشت» و نظارت مستمر گره خورده است.

یاسوج، در دامنه‌های استوار دنا، این روزها پژواک غیرت و همبستگی مردمی است که در بزنگاه‌های تاریخی، سکوت را جایز نمی‌دانند. حضور پرشور و معنادار مردم این شهر، جلوه‌ای از پیوند عمیق آنان با خاک، هویت و سرنوشت ایران بود؛ حضوری که از دل نگرانی‌ها برخاست و به نماد ایستادگی، همدلی و مسئولیت‌پذیری ملی بدل شد.

این نوشته، تصویری دردناک و انسانی از رنج کودکان و ویرانی‌های جنگ را روایت می‌کند؛ روایتی که با نگاهی عاطفی و تکان‌دهنده، لحظه‌های هراس، اندوه و امید مردمانی را به تصویر می‌کشد که در میان آوار، چشم به نجات و زندگی دوخته‌اند.

در میان انبوه اخبار و در فضای پرتنش ناشی از تجاوز وحشیانه امریکایی صهیونی به سرزمین مان، سه خبر از نگاه نویسنده بیش از همه جلب توجه کرده است: توییت خبرنگار بی‌بی‌سی درباره رشادت رزمندگان در خلیج فارس، اظهارات دبیرکل سازمان ملل درباره پایان جنگ، و موضع جبهه اصلاحات.

تاریخ، عزادارِ قامتِ رعنای هدایت است. خنجرِ بزدلیِ دشمنان، نه فقط جسمِ مبارکی را هدف گرفت، بلکه شریانِ امیدِ مستضعفان را قطع کرد. ای سَروِ بلندِ ایمان، شهادتت همچون فرو ریختنِ کوهی از صلابت بر شانه‌های جهان است؛ و اینک، سکوتِ سنگینِ بیت‌الولایت، خود گویاترین مرثیه بر داغِ فراقِ بزرگترین آزادی‌خواهِ عصر ماست.

در مقطعی که تهدیدهای بیرونی و عملیات روانی دشمنان هم‌زمان با برخی التهاب‌آفرینی‌های داخلی، فضای ذهنی جامعه را نشانه گرفته است، حفظ امنیت روانی و اقتصادی مردم به اولویتی ملی تبدیل شده؛ اولویتی که تحقق آن، مستلزم هوشیاری عمومی و اقدام قاطع نهادهای مسئول است.

چرا دولت ها یا حکمرانان اقتصادی کشور برای این حجم عظیم نقدینگی و کشیدن اهرم کنترل آن چاره ای نمی اندیشند؟ به زبان ساده تر رودربایستی با اغنیا تا کی ادامه خواهد داشت و تاوان این بی نظمی اقتصادی را چرا باید مردم بدهند؟

مواضع متغیر دونالد ترامپ در عرصه سیاست خارجی، نه حاصل خطای مقطعی، بلکه نتیجه رویکردی معامله‌محور و شخصی است؛ رویکردی که در آن ابهام، تهدید و تغییر موضع به ابزار دائمی تصمیم‌سازی تبدیل شده و ثبات راهبردی را به حاشیه رانده است.

در شرایطی که توزیع کالابرگ از مسیر مغازه‌ها با بی‌نظمی، اختلاف قیمت و ضعف نظارت همراه شده است، [آوای رودکوف] در این یادداشت با مرور تجربه موفق دهه شصت نشان می‌دهد که بازگشت به تعاونی‌های مصرف می‌تواند دوباره امنیت حداقلی معیشت را برای کارگران و بازنشستگان تضمین کند.

حضور گسترده و یکپارچه مردم کهگیلویه و بویراحمد در راهپیمایی ۲۲ بهمن، بار دیگر وفاداری آنان به نظام و رهبری را به نمایش گذاشت. اکنون این پرسش مطرح است که این همراهی مردمی، در عرصه‌ی مدیریت و نظارت اداری استان چگونه پاسخ داده خواهد شد؟

در جهانی که سازمان ملل فقط نامی روی کاغذ است، قلدری به سیاست رسمی تبدیل شده؛ از ربایش و باج‌گیری تا حمله نظامی. در چنین جهانی، مطالبه خلع سلاح ایران، نه دعوت به صلح، که دعوت به بی‌دفاعی است.

معیشت مردم، فقط یک مسئله اقتصادی نیست؛ معیار سنجش عدالت، کارآمدی و صداقت در حکمرانی است. جامعه‌ای که نان، کار و کرامت در آن تضعیف شود، دیر یا زود با فرسایش اعتماد و سرمایه اجتماعی روبه‌رو خواهد شد.

سفر یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد به لنده، بیش از آنکه با آمار و افتتاح‌ها به خاطر بماند، با حس شنیده‌شدن در ذهن مردم ثبت شد؛ سفری آرام، صریح و بی‌حاشیه که در آن، مطالبه قدیمی محور لنده–تشان نه نادیده گرفته شد و نه به حاشیه رفت، و همین تفاوتِ نگاه بود که لنده را پس از سال‌ها، با امیدی محتاطانه اما واقعی بدرقه کرد.

حجت‌الاسلام سید اقبال راستگوئی با رجوع به سیره اخلاقی طرماح بن عدی الطیی، از الگویی سخن می‌گوید که در برابر قدرت، تهدید و تطمیع ایستاد و حق، صداقت و خدا‌هراسی را معیار رفتار خود قرار داد؛ الگویی الهام‌بخش برای مذاکره‌کنندگان امروز.

در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، سید علی محمد بزرگواری با بازخوانی ستم‌ها، مقاومت‌ها و رشادت‌های قوم لر و عشایر کهگیلویه و بویراحمد در دوران پهلوی، جوانان این دیار را نسبت به خطر تحریف تاریخ و فراموشی افتخارات ملی هشدار می‌دهد.

در روزگاری که شکاف‌های اجتماعی پررنگ‌تر شده، بازخوانی بخشی از سخنان سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، توجه‌ها را دوباره به نوع رابطه با جامعه جلب می‌کند؛ نگاهی که بر صمیمیت، پرهیز از افراط و مسئولیت‌پذیری در قبال همه‌ی مردم تأکید دارد، بی‌آن‌که جامعه را به خودی و غیرخودی تقسیم کند.

در حالی که اعتراضِ معیشتی حق انکارناپذیر مردم است، هم‌صدایی با اغتشاش و سکوت در برابر تهدید و تجاوز دشمن، مرز حق‌طلبی را به نفاق نزدیک می‌کند. بیانیه اخیر میرحسین موسوی، با نادیده گرفتن نقش آمریکا و صهیونیسم و هم‌زمانی معنادار با مواضع گروه‌های معاند، بار دیگر این پرسش را پیش روی افکار عمومی قرار داده است: آیا این موضع‌گیری، دفاع از مردم است یا همسویی با دشمنان ایران؟

اقدامات یک‌جانبه و خارج از چارچوب حقوق بین‌الملل توسط ترامپ، از حمله به ایران و جنگ تعرفه‌ای تا همسویی بی‌قیدوشرط با اسرائیل و دزدی «شبانه» رئیس‌جمهور قانونی ونزوئلا، نشانه‌هایی روشن از حاکم شدن «قانون جنگل» بر روابط بین‌الملل است.

هزینه‌های گزاف ناامنی و ضرورت بازگشت به مسیر توسعه پایدار؛ اقتصادی که سنگر است. اعتراضات اخیر، با وجود وعده‌های بهبود، نتایج ویرانگری به بار آورد. زمان آن رسیده که دولت با اولویت‌بندی معیشت مردم، نه تنها قدردان حامیان واقعی انقلاب باشد، بلکه از این طریق، از دستتداب بدخواهان و عوامل نفوذ خارجی نیز جلوگیری کند.