" اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَهِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَهِ وَ فِی کُلِّ سَاعَهٍ وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّی تُسْکِنَهُ اَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا 

      
سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۷   |   Tuesday 10 November 2026
کد خبر: ۳۸۰۳۴
تاریخ انتشار: ۲۷ آذر ۱۴۰۴ - ۰۰:۲۴
نگاهی به یک تصمیم تاریخی در خلیج فارس ؛

بحرین چگونه از ایران جدا شد؟

بحرین چگونه از ایران جدا شد؟
بحرین قرن‌ها بخشی از جغرافیای سیاسی ایران بود، اما بدون جنگ و بدون همه‌پرسی واقعی، از ایران جدا شد. نقشی که استعمار بریتانیا، ضعف قدرت ملی و یک تصمیم سیاسی سرنوشت‌ساز در این جدایی ایفا کردند، هنوز هم محل پرسش و تأمل است.

پایگاه خبری آوای رودکوف:بحرین نه یک جزیره گمشده در حاشیه تاریخ، که بخشی روشن از حافظه جغرافیایی و سیاسی ایران است؛ سرزمینی که قرن‌ها در اسناد، نقشه‌ها و واقعیت‌های حاکمیتی، در حوزه ایران تعریف می‌شد، اما سرانجام بی‌آن‌که جنگی رخ دهد یا همه‌پرسی واقعی برگزار شود، از ایران جدا شد.

جدایی بحرین بیش از آن‌که نتیجه خواست ملت‌ها باشد، محصول مستقیم نفوذ استعمار بریتانیا و ضعف ساختاری دولت ایران در دوره قاجار بود. انگلستان برای تثبیت سلطه خود بر راه‌های دریایی خلیج فارس و تأمین منافع استعماری‌اش، با حمایت از حاکمان محلی و حذف تدریجی نقش ایران، کنترل عملی بحرین را در دست گرفت؛ کنترلی که دهه‌ها ادامه یافت، بی‌آن‌که ایران از ادعای حقوقی خود صرف‌نظر کرده باشد.

با این حال، نقطه پایان این پرونده در سال‌های پایانی دهه ۴۰ شمسی رقم خورد؛ زمانی که دولت پهلوی، زیر فشار معادلات بین‌المللی و با امید به بهبود روابط منطقه‌ای، راه‌حلی سیاسی را بر مطالبه تاریخی ترجیح داد. مراجعه به سازمان ملل و گزارش هیئتی که به‌جای رأی مستقیم مردم، “فضای کلی افکار عمومی” را مبنا قرار داد، عملاً مسیر استقلال بحرین را هموار کرد؛ مسیری که در سال ۱۳۵۰ با تصویب مجلس، رسمیت یافت.

بحرین از ایران جدا شد، نه به‌دلیل فقدان ریشه‌های تاریخی مشترک، بلکه به این دلیل ساده که معادله قدرت به زیان ایران تغییر کرده بود. این جدایی، یادآور یک واقعیت تلخ اما مهم است: در سیاست بین‌الملل، تاریخ و حق، اگر پشتوانه قدرت و دیپلماسی نداشته باشند، به‌سادگی قربانی می‌شوند.

امروز، بازخوانی ماجرای بحرین نه برای بازگشت به گذشته، بلکه برای فهم یک درس اساسی ضروری است؛ اینکه حفظ منافع ملی، پیش از هر چیز، نیازمند هوشیاری، اقتدار و تصمیم‌گیری به‌موقع است. تاریخ، اگر درست خوانده نشود، تکرار می‌شود.

نظرات بینندگان
captcha