" اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَهِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَهِ وَ فِی کُلِّ سَاعَهٍ وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّی تُسْکِنَهُ اَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا 

      
سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ - ۱۶:۱۰   |   Tuesday 10 November 2026
کد خبر: ۳۸۰۵۱
تاریخ انتشار: ۳۰ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۰۷
یاداشت از دکتر حجت بقایی ؛

یلدا؛ میراثی زنده در جان فرهنگ ایرانی

یلدا؛ میراثی زنده در جان فرهنگ ایرانی
یلدا را می‌توان به‌مثابه یک «صنعت فرهنگی» نگریست؛ پدیده‌ای که ظرفیت‌های گسترده‌ای در حوزه‌های گوناگون از جمله فرهنگ، هنر، اقتصاد و سلامت اجتماعی دارد.
حجت
نویسنده: حجت بقایی

پایگاه خبری آوای رودکوف:شب یلدا، بلندترین شب سال، در فرهنگ ایرانی صرفاً یک مناسبت تقویمی یا آیینی فصلی نیست؛ بلکه میراثی زنده و پویاست که در لایه‌های عمیق حیات اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی جامعه ایرانی جریان دارد. این آیین کهن، نماد عبور از تاریکی به روشنایی است، اما فراتر از این معنا، حامل مفهومی پایدار از همدلی، امید و تداوم زندگی است.

یلدا را می‌توان به‌مثابه یک «صنعت فرهنگی» نگریست؛ پدیده‌ای که ظرفیت‌های گسترده‌ای در حوزه‌های گوناگون از جمله فرهنگ، هنر، اقتصاد و سلامت اجتماعی دارد. گردهم‌آیی خانوادگی، گفت‌وگو میان نسل‌ها و بازخوانی مشترک خاطره‌ها، یلدا را به آیینی درمانگر در روان جمعی ایرانیان بدل کرده است. در این معنا، یلدا نمونه‌ای موفق از «اقتصاد آیینی» است؛ اقتصادی که بر سنت، احساس، مصرف فرهنگی و تجربه‌های مشترک انسانی تکیه دارد.

این آیین چندوجهی، در ادبیات و هنر ایرانی نیز حضوری ماندگار داشته است. از اشعار کلاسیک تا آثار معاصر، یلدا همواره نمادی از پایداری، عشق، انتظار و امید به روشنایی بوده است. ریشه‌دواندن این مفهوم در زبان فارسی، آن را به بستری برای شکل‌گیری صنایع خلاق و اقتصاد زیبایی‌شناسانه تبدیل کرده؛ بستری که می‌تواند الهام‌بخش هنرمندان، نویسندگان و کنشگران کسب‌وکارهای فرهنگی باشد.

یلدا را باید نوعی «ثروت ملی» دانست؛ ثروتی که ارزش‌های انسانی را با زیبایی‌شناسی ایرانی درهم می‌آمیزد. از دست رفتن یا کمرنگ شدن چنین سرمایه‌ای، به معنای از دست دادن بخشی از هویت فرهنگی و سرمایه معنوی جامعه ایرانی است؛ زیانی که پیامدهای آن فراتر از یک آیین و محدود به یک شب خواهد بود.

حفظ و بازآفرینی یلدا در قالب‌های نوین فرهنگی، هنری، آموزشی و حتی کشاورزی، می‌تواند نقشی مؤثر در تقویت سلامت روان جامعه ایفا کند. چراکه یلدا، تداوم زندگی در دل تاریکی است؛ نشانه‌ای از امید، گفت‌وگو و پیوند پایدار میان نسل‌ها.

در نهایت، یلدا نه آیینی برای یک شب، بلکه نمادی از پیوستگی تمدن ایرانی است؛ میراثی زنده که می‌تواند پایه‌گذار حرکتی فرهنگی و پایدار در مسیر احیای ارزش‌های اجتماعی، اقتصادی و انسانی باشد.

نظرات بینندگان
captcha