یک سوءتفاهم در نسبت جوانان و دین
پایگاه خبری آوای رودکوف: پرسش از «فاصله گرفتن جوانان از دین» اگر با دقت مطرح نشود، خیلی زود به این سوءتفاهم می‌انجامد که گویا نسل جوان بی‌دین شده است؛ در حالی که واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید. بسیاری از جوانان امروز نه از ایمان، که از روایت رسمی و رفتارهای منتسب به دین فاصله گرفته‌اند.
جوان امروز هنوز دغدغه خدا، معنا و اخلاق دارد، اما کمتر قانع می‌شود دینی را بپذیرد که بیش از آن‌که در رفتار دیده شود، در شعار خلاصه شده است. فاصله زمانی آغاز شد که میان «آنچه گفته می‌شود» و «آنچه عمل می‌شود» شکافی قابل لمس به‌وجود آمد؛ شکافی که نه با نصیحت پر می‌شود و نه با هشدار.
وقتی دین به‌جای گفت‌وگو، با دستور سخن می‌گوید، و به‌جای اقناع، از برچسب استفاده می‌کند، طبیعی است که جوان ترجیح دهد سکوت کند یا فاصله بگیرد. نسلی که سؤال دارد و حق پرسش را بدیهی می‌داند، با پاسخ‌های از پیش آماده قانع نمی‌شود.
از سوی دیگر، نمی‌توان از جوانی که با بیکاری، تبعیض، آینده مبهم و ناعدالتی دست‌وپنجه نرم می‌کند انتظار داشت تنها با توصیه به صبر، آرام بگیرد. اگر دین در میدان عدالت، صداقت و دفاع از کرامت انسان دیده نشود، اعتماد به روایت دینی نیز آسیب می‌بیند؛ آسیبی که ریشه‌اش اجتماعی است، نه اعتقادی.
مسئله وقتی پیچیده‌تر می‌شود که دین به‌طور افراطی وارد رقابت‌های سیاسی می‌شود. در این شرایط، ناکارآمدی‌ها و خطاهای مدیریتی، ناخواسته به حساب دین نوشته می‌شود و جوان، به‌جای نقد عملکردها، کل روایت را کنار می‌گذارد.
با این حال، نباید فراموش کرد که بخش قابل‌توجهی از جوانان نه دین‌گریزند و نه ایمان‌ستیز؛ بلکه به‌دنبال معنویتی صادقانه‌تر، اخلاقی‌تر و انسانی‌تر هستند. فاصله گرفتن آن‌ها، بیش از آن‌که اعلام جدایی باشد، نوعی اعتراض خاموش است به آنچه دین نامیده می‌شود اما رنگِ رفتار دینی ندارد.
پس شاید بهتر باشد به‌جای پرسش کنایه‌آمیز «چرا جوانان از دین فاصله گرفته‌اند؟» بپرسیم:
کدام رفتارها، کدام شیوه‌ها و کدام روایت‌ها باعث شده دین برای برخی جوانان کمتر قابل اعتماد شود؟
پاسخ به این سؤال، نه اتهام به جوانان است و نه تهدید دین؛ بلکه تنها راه بازسازی پلی است که روزی با گفت‌وگو، عدالت و صداقت بنا شده بود.
