" اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَهِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَهِ وَ فِی کُلِّ سَاعَهٍ وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّی تُسْکِنَهُ اَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا
پایگاه خبری آوای رودکوف|در حالی که تنش میان تهران و واشنگتن وارد مرحلهای حساس و پیچیده شده، تحرکات همزمان نظامی و دیپلماتیک، معادلات منطقه را در وضعیتی کمسابقه قرار داده است. نزدیک شدن ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» به آبهای پیرامونی ایران و همزمان سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، به ترکیه، نشانهای از تشدید فشارها و تلاشهای موازی برای مهار بحران ارزیابی میشود.
ترکیه طی روزهای اخیر کوشیده نقش میانجی را ایفا کند و مانع از کشیده شدن تقابل تهران و واشنگتن به درگیری نظامی شود؛ با این حال، پیشنهاد آنکارا برای گفتوگوی ویدئویی سهجانبه میان مسعود پزشکیان، رجب طیب اردوغان و دونالد ترامپ، با سکوت تهران مواجه شده است؛ سکوتی که بهگفته ناظران میتواند حامل پیامهای سیاسی خاصی باشد و تفسیر آن به تحولات روزهای آینده موکول شده است.
در همین چارچوب، علی بیگدلی، کارشناس روابط بینالملل، در گفتوگو با اقتصادنیوز تأکید میکند که آرایش سنگین نظامی آمریکا در منطقه، صرفاً یک نمایش قدرت ساده نیست و واشنگتن با اعزام ناوها و تجهیزات پرهزینه نظامی، بهدنبال خروج بدون دستاورد از این بحران نخواهد بود. به گفته او، هیچکس – حتی نزدیکترین افراد به ترامپ در حزب جمهوریخواه و کابینه آمریکا – نمیداند رئیسجمهور آمریکا چه سناریویی را در سر دارد، اما تداوم این وضعیت بدون وقوع یک رویداد، بعید به نظر میرسد.
بیگدلی با اشاره به فضای فشار بینالمللی علیه ایران، تصریح میکند که مخالفت مطلق با مذاکره و طرح این گزاره که «مذاکره متضمن امنیت نیست»، نگاهی غیرواقعبینانه به شرایط موجود است. او هشدار میدهد در صورت وقوع درگیری نظامی، ایران با توجه به وضعیت اقتصادی موجود، متحمل هزینههای سنگینی خواهد شد و از اینرو، پیشدستی دیپلماتیک و ابتکار عمل در مذاکرات، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
این کارشناس روابط بینالملل، یکی از فوریترین اقدامات را باز کردن مسیر مذاکره مقتدرانه با آژانس بینالمللی انرژی اتمی میداند و معتقد است نصب دوباره دوربینها و همکاری فنی، میتواند از شدت التهابها بکاهد و مانع صدور قطعنامههای تنبیهی در نشستهای آتی شورای حکام شود. به گفته او، بدون حلوفصل پرونده هستهای، هیچ مذاکرهای با آمریکا و اروپا به نتیجه نخواهد رسید.
بیگدلی همچنین با اشاره به تحرکات دیپلماتیک اخیر، از جمله گفتوگوهای مقامات ایران با عربستان و نقشآفرینی ترکیه، تأکید میکند که دوران مذاکرات غیرمستقیم و واسطهای به پایان رسیده و تنها راه عبور از تنگنای کنونی، ورود به مذاکره مستقیم با آمریکا همراه با انعطافپذیری دیپلماتیک است.
او در پایان هشدار میدهد که هرگونه اقدام نظامی—even محدود—میتواند دامنه درگیری را بهسرعت به کل منطقه گسترش دهد و پیامدهای سنگینی برای ثبات داخلی و معیشت مردم به همراه داشته باشد؛ از همین رو، تصمیمگیری سریع، واقعبینانه و شجاعانه در حوزه دیپلماسی را تنها راه جلوگیری از یک بحران فراگیر میداند.