۹۵ هزار هکتار مرتع با فقط دو نیرو؛ حفاظت در مرز بحران
پایگاه خبری آوای رودکوف|اخیراً رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان کهگیلویه در دیدار با امام جمعه دهدشت، پرده از واقعیتی نگران‌کننده برداشت؛ واقعیتی که اگرچه سال‌هاست در عمل وجود دارد، اما کمتر به‌صراحت بیان شده است. او با تشریح وضعیت نیروی انسانی و امکانات حفاظتی، نسبت به تشدید تخریب منابع طبیعی، قاچاق زغال و غارت انفال هشدار داد و از شکافی عمیق میان وسعت مأموریت‌ها و توان واقعی حفاظت سخن گفت؛ شکافی که امروز در برخی مناطق، به مرحله بحران رسیده است.
در بخش دیشموکِ شهرستان کهگیلویه، بیش از ۹۵ هزار هکتار مرتع و اراضی طبیعی وجود دارد؛ گستره‌ای وسیع که حفاظت از آن، طبق گفته رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان، فقط بر عهده دو نیروی حفاظتی شرکتی گذاشته شده است. همین کمبود نیرو باعث شده قاچاق زغال، قطع درختان و تخریب منابع طبیعی به‌طور نگران‌کننده‌ای افزایش پیدا کند و بخش قابل توجهی از این تخریب‌ها، اصلاً دیده نشود.
این واقعیت، نه شایعه است و نه برداشت رسانه‌ای؛ اعتراف رسمی مدیری است که در خط مقدم این بحران ایستاده است.
حفاظت از انفال و بیت‌المال، در قانون و شعار، جایگاه بالایی دارد؛ اما در عمل، وقتی وسعتی هم‌اندازه یک شهرستان با دو نیرو اداره می‌شود، دیگر نمی‌توان از «حفاظت» سخن گفت. این وضعیت بیشتر شبیه رهاسازی کنترل‌شده منابع طبیعی است؛ رهاسازی‌ای که هزینه آن را نه مدیران، بلکه طبیعت و نسل‌های بعد می‌پردازند.
قاچاق زغال در چنین شرایطی یک اتفاق مقطعی نیست؛ نتیجه طبیعی خلأ نظارت است. وقتی نیرو کم است، مسیرها زیادند و مرز استانی در چند کیلومتری قرار دارد، طبیعی است که بخش بزرگی از محموله‌ها بی‌صدا عبور کنند.
تلخ‌تر آن‌جاست که نیروهای یگان حفاظت، علاوه بر مأموریت‌های پرخطر میدانی، نقش نگهبان، نیروی خدماتی و حتی منشی را هم بازی می‌کنند. یعنی همان نیرویی که باید در کوه و جنگل گشت بزند، مجبور است کمبودهای اداری را هم جبران کند؛ آن هم با حقوقی در حدود ۱۳ میلیون تومان.
این وضعیت نه‌تنها غیرمنصفانه، بلکه ضدِ حفاظت مؤثر است؛ چراکه نیروی خسته، پراکنده و بی‌انگیزه، نمی‌تواند حافظ جدی منابع طبیعی باشد.
وقتی برخی استان‌های همجوار موفق به جذب صدها و حتی بیش از هزار نیروی رسمی منابع طبیعی شده‌اند، این سؤال جدی مطرح می‌شود که چرا استانی با این حجم از جنگل، مرتع و مناطق صعب‌العبور، همچنان با حداقل‌ها اداره می‌شود. آیا مسئله کمبود ظرفیت ملی است یا مشکل، نبود پیگیری و مطالبه‌گری مؤثر در سطوح بالاتر است؟
درخواست رئیس منابع طبیعی از امام جمعه دهدشت برای طرح این مشکلات در خطبه‌های نماز جمعه، نشان می‌دهد کار از نامه‌نگاری و مکاتبه گذشته و به مرحله فریاد رسیده است. اما تجربه نشان داده اگر این فریادها به تصمیم، بودجه و جذب نیرو ختم نشود، تنها چیزی که باقی می‌ماند، گزارش‌های بعدی از تخریب‌های گسترده‌تر است.
۹۵ هزار هکتار مرتع با دو نیرو، فقط یک عدد نیست؛ یک هشدار جدی است. اگر امروز این کمبودها «مسئله» تلقی نشود، فردا تخریب منابع طبیعی به «امر عادی» تبدیل می‌شود. حفاظت از انفال با نیت خیر، خطبه و شعار پیش نمی‌رود؛ با نیرو، امکانات و تصمیم جدی ممکن است. و اگر این تصمیم گرفته نشود، باید صادقانه پذیرفت که بخشی از تخریب طبیعت، نه نتیجه قاچاقچیان، بلکه محصول بی‌توجهی ساختاری است.
