اَللّهُمَّ ارْزُقْنی شَفاعَةَ الْحُسَیْنِ یَوْمَ الْوُرُودِ وَ ثَبِّتْ لی قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَیْنِ الَّذینَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ
پایگاه خبری آوای رودکوف|همزمان با آغاز سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم»، فرصتی دوباره فراهم شده است تا در میان شتاب زندگی روزمره، از خودمان بپرسیم: چقدر برای خواندن، اندیشیدن و خلوت کردن با کتاب وقت میگذاریم؟
زندگی امروز، بیش از هر زمان دیگری با شتاب و مشغله همراه شده است. از صبح تا شب درگیر کار، مسئولیتها، خبرها، پیامها و انبوهی از اطلاعاتی هستیم که از طریق تلفن همراه و شبکههای اجتماعی به سمت ما سرازیر میشوند. هر روز ساعتها در گروههای اینستاگرام، تلگرام، ایتا و واتساپ مطالب مختلفی را میخوانیم، خبرهایی را دنبال میکنیم و از موضوعات گوناگون باخبر میشویم؛ اما آیا این حجم از خواندن، واقعاً به معنای مطالعه است؟ آیا دیدن چند مطلب کوتاه، خواندن چند پیام و مرور تیترهای خبری میتواند جای مطالعه یک کتاب را بگیرد؟
واقعیت این است که نباید خودمان را با تصور مطالعه در فضای مجازی فریب بدهیم. آنچه در بسیاری از شبکههای اجتماعی میخوانیم، مطالبی پراکنده، کوتاه، گزینششده و گاه بریده از متن اصلی است. هر مطلب ممکن است تنها بخشی از یک واقعیت را نشان دهد؛ بخشی که گاهی متناسب با سلیقه، دیدگاه یا منافع منتشرکننده انتخاب شده است. در چنین فضایی، تشخیص صحت اطلاعات، شناخت منابع معتبر و رسیدن به تصویری جامع از موضوعات، دشوارتر میشود. افزون بر این، فرصت مکث، تأمل، تحلیل و پیوند دادن مطالب با یکدیگر، اغلب از ما گرفته میشود.
اما کتاب، دنیای دیگری است. کتاب فرصتی برای همراه شدن با یک اندیشه، دنبال کردن یک موضوع از آغاز تا پایان و آشنایی عمیقتر با تجربهها، دانش و نگاه دیگران است. کتاب به ما اجازه میدهد عجله نکنیم، دوباره بخوانیم، سؤال بپرسیم، مخالفت کنیم و درباره آنچه خواندهایم بیندیشیم. مطالعه کتاب، تنها افزایش اطلاعات نیست؛ تمرینی برای تقویت تمرکز، حافظه، قدرت تحلیل، تفکر انتقادی، مهارت گفتوگو و حتی بهتر زندگی کردن است.
فضای مجازی و رسانههای نوین میتوانند ابزارهای مفیدی برای دسترسی به اطلاعات و آشنایی با موضوعات مختلف باشند؛ اما نباید اجازه دهیم مطالعه پراکنده در این فضا، ما را از کتاب و خواندن عمیق بینیاز نشان دهد. هیچ خلاصه چندخطی، پیام کوتاه یا محتوای چنددقیقهای نمیتواند بهتنهایی جای تجربه کامل و پیوسته خواندن یک کتاب را بگیرد.
اگر میگوییم وقت نداریم، شاید بهتر باشد از خودمان بپرسیم روزانه چند دقیقه از وقتمان صرف مرور بیهدف صفحات مجازی میشود؟ آیا نمیتوان بخشی از همین زمان را به خواندن چند صفحه کتاب اختصاص داد؟ لازم نیست از ابتدا برنامههای سنگین و دشواری برای مطالعه داشته باشیم. حتی روزی پانزده تا بیست دقیقه مطالعه مستمر، میتواند بهتدریج به عادتی ارزشمند و ماندگار تبدیل شود. مهم این است که کتاب را به بخشی از زندگی روزانهمان تبدیل کنیم، نه اینکه خواندن را به روزهای تعطیل، فرصتهای استثنایی یا دوران بازنشستگی موکول کنیم.
از سوی دیگر، گرانی کاغذ و افزایش قیمت کتاب نیز نباید بهانهای برای فاصله گرفتن از مطالعه باشد. اگر خرید کتاب برایمان دشوار است، راه دیگری پیش روی ماست: کتابخانههای عمومی. کتابخانهها برای همین ساخته شدهاند تا امکان دسترسی به کتاب و منابع مطالعاتی را برای همه مردم فراهم کنند؛ بدون آنکه لازم باشد هزینه خرید تکتک کتابها را بپردازیم.
در شهرستان لنده، سه کتابخانه عمومی ظرفیت ارزشمندی برای گسترش فرهنگ مطالعه و دسترسی شهروندان به منابع کتابخوانی فراهم کردهاند:
- کتابخانه عمومی شهید باهنر لنده در شهر لنده؛
- کتابخانه عمومی شهدای قیام در روستای قیام؛
- کتابخانه عمومی مارون علوی در روستای ایدنک.
شهروندان میتوانند با مراجعه به این کتابخانهها و استفاده از امکان عضویت رایگان، به مجموعهای از کتابهای متنوع در حوزههای ادبیات، تاریخ، دین، روانشناسی، علوم، کودک و نوجوان و دیگر موضوعات دسترسی پیدا کنند. همچنین میتوانند کتابهای مورد علاقه خود را به امانت بگیرند، در فرصت تعیینشده مطالعه کنند و پس از پایان، آنها را به کتابخانه بازگردانند تا دیگران نیز از این فرصت بهرهمند شوند.
چه خوب است خانوادهها، والدین، معلمان، مربیان و فعالان فرهنگی نیز بیش از گذشته به اهمیت کتابخوانی توجه کنند و با فراهم کردن فضای مطالعه در خانه، مدرسه، مسجد و محیطهای اجتماعی، کودکان و نوجوانان را با لذت خواندن آشنا کنند. کتابخوانی عادتی نیست که صرفاً با توصیه و سفارش شکل بگیرد؛ باید آن را در رفتار خودمان نشان دهیم تا نسل بعد نیز ارزش آن را باور کند.
شعار امسال هفته کتاب، «با کتاب گفتوگو کنیم»، دعوتی زیبا و معنادار است؛ دعوت به شنیدن صدای اندیشهها، گفتوگو با تجربهها و نشستن پای سخن کسانی که حاصل سالها دانش، تفکر و تجربه خود را در قالب کتاب در اختیار ما گذاشتهاند.
بیایید خودمان را از خواندنهای پراکنده و شتابزده بینیاز از کتاب ندانیم. بهانهها را کنار بگذاریم؛ نه گرانی کتاب مانع قطعی مطالعه است و نه کمبود وقت، اگر برای خواندن اولویت قائل شویم. کتاب را به زندگیمان اضافه کنیم؛ چراکه جامعهای که میخواند، بهتر میاندیشد، آگاهانهتر انتخاب میکند و آینده خود را با شناخت و بینش بیشتری میسازد.