اَللّهُمَّ ارْزُقْنی شَفاعَةَ الْحُسَیْنِ یَوْمَ الْوُرُودِ وَ ثَبِّتْ لی قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَیْنِ الَّذینَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ
پایگاه خبری آوای رودکوف |طرح «مدیریت خرید نان» وزارت کشور، بدون اطلاعرسانی عمومی و توجیه قبلی نانوایان و شهروندان، در کارتخوانهای نانواییهای برخی استانها از جمله مرکزی، خوزستان و زنجان فعال شده است؛ موضوعی که در نخستین روزهای اجرا، موجب سردرگمی و ایجاد شوک در میان مردم شد.
رسانهها از این طرح با عنوان «سهمیهبندی پنهان نان» یاد کردهاند؛ این در حالی است که برخی مسئولان استانی در ابتدا هرگونه سهمیهبندی را تکذیب کردند.
بر اساس جزئیات منتشرشده، خرید نان تا سقف تعیینشده با نرخ یارانهای، یعنی ۲۳۰۰ تومان، محاسبه میشود و خرید مازاد بر این سقف، با نرخ آزاد ۱۲ هزار و ۶۵۰ تومان انجام خواهد شد؛ نرخی که بیش از پنج برابر قیمت یارانهای است.
با این حال، پیگیری فارس نشان میدهد که اجرای این طرح برای حدود ۹۹ درصد مردم محسوس نخواهد بود. مبنای محاسبه نیز سرپرست خانوار است و مجموع خرید اعضای خانواده در سقف تعیینشده خانوار لحاظ میشود. مسئولان تأکید کردهاند که این طرح محدودیتی برای مصرف روزانه خانوارهای عادی ایجاد نمیکند و هدف اصلی آن، کنترل خریدهای حجیم و تجاری است.
بر اساس آمارهای مطرحشده، پنج درصد از کارتهای بانکی حدود ۳۵ درصد نان کشور را خریداری میکنند؛ در حالی که سهم اصناف از خرید نان حدود پنج درصد اعلام شده است. همچنین گزارشهایی درباره مصرف ماهانه حدود پنج تُن نان توسط یک خانوار منتشر شده است. بخشی از این نانها، به گفته مسئولان، به سمت دامداریها، مرغداریها و مصارف غیرخانگی هدایت میشود.
اصل هدفگذاری این طرح، جلوگیری از انحراف آرد یارانهای و هدایت آن به سمت مصارف واقعی خانوارهاست؛ با این حال، نحوه و زمان اجرای آن با انتقادهایی روبهرو شده است. اجرای طرح بدون اطلاعرسانی قبلی، در شرایطی که خانوارها با فشارهای اقتصادی مواجهاند، میتواند به افزایش نگرانی و بیاعتمادی عمومی منجر شود.
از سوی دیگر، میان اظهارات مسئولان درباره این طرح نیز تفاوتهایی وجود دارد. فرمانداری زنجان هرگونه سهمیهبندی نان را رد کرده، اما مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خوزستان اجرای طرح را تأیید کرده و گفته است که «مدیریت خرید نان» در سراسر کشور در حال اجراست.
این مقام مسئول همچنین اصطلاح «دونرخی شدن نان» را رد کرده و گفته است که تأمین نان برای مصرف متعارف خانوارها بدون محدودیت انجام میشود.
با وجود منطق اقتصادی طرح برای جلوگیری از هدررفت یارانه آرد، ابهام در میزان سهمیه، نبود اطلاعرسانی شفاف، مشخص نبودن مرز مصرف متعارف و انتخاب برخی استانهای کمبرخوردار برای اجرای اولیه، نگرانیهایی را درباره آثار اجتماعی آن ایجاد کرده است. تجربه روزهای نخست اجرای طرح در زنجان و خوزستان نشان میدهد که اطلاعرسانی دقیق و آموزش نانوایان، نقش مهمی در موفقیت یا شکست این سیاست خواهد داشت.